Wosk naturalny czy parafina — czym naprawdę różnią się świece

Na etykiecie świecy rzadko widać, z czego jest zrobiona. Tymczasem to właśnie wosk decyduje o tym, jak świeca pachnie, jak się pali i co trafia do powietrza w twoim pokoju. Wyjaśniamy różnice między parafiną, woskiem roślinnym i pszczelim, bez straszenia i bez obietnic, których nie da się sprawdzić.

Z czego robi się świece

Większość świec powstaje z jednego z trzech rodzajów wosku:

• parafiny, czyli wosku z ropy naftowej;
• wosku roślinnego, otrzymywanego z olejów roślinnych, na przykład sojowego, kokosowego lub rzepakowego;
• wosku pszczelego.

Często spotyka się też mieszanki. Do wosku dochodzą knot i kompozycja zapachowa. Dopiero te trzy elementy razem decydują o tym, jak świeca się zachowuje.

Czym jest parafina

Parafina to wosk otrzymywany przy rafinacji ropy naftowej. Jest tania, łatwa w obróbce i dobrze przyjmuje zapach, dlatego powstaje z niej większość świec produkowanych masowo. Jej największą zaletą jest mocny zapach w powietrzu: świeca parafinowa szybko wypełnia pokój aromatem.

Największą wadą parafiny jest jej wpływ na powietrze w domu. W badaniu South Carolina State University świece parafinowe podczas palenia wydzielały toluen i benzen, a sojowe nie. Autorzy ostrzegali, że częste palenie wielu takich świec w niewietrzonym pomieszczeniu może podrażniać drogi oddechowe i nasilać objawy astmy. Osoby wrażliwe na zapachy często zauważają ból głowy po wieczorze ze świecami. Do tego parafina to surowiec kopalny, którego nie da się odnowić.

Czym jest wosk naturalny

Wosk roślinny powstaje z olejów roślinnych. To surowiec odnawialny: rośliny można zasiać ponownie. Ma kremową, matową powierzchnię i miększą strukturę niż parafina. W jego składzie nie ma produktów ropopochodnych, tylko surowce roślinne.

W praktyce różni się od parafiny w kilku punktach:

• Zapach rozchodzi się łagodniej. Świeca nie wypełnia pokoju aromatem od pierwszej minuty, tylko buduje go stopniowo.
• Pierwsze palenie jest ważne. Wosk powinien za pierwszym razem stopić się na całej powierzchni, inaczej świeca zacznie wypalać się tunelem. Więcej piszemy o tym w poradniku Jak pielęgnować świece z naturalnego wosku.
• Może pojawić się biały nalot. Na powierzchni albo przy ściankach naczynia czasem widać jaśniejsze, krystaliczne plamy. To naturalna krystalizacja wosku roślinnego, a nie wada.
• Łatwo go usunąć. Resztki wosku roślinnego zmywa się ciepłą wodą z mydłem, więc naczynie można później wykorzystać ponownie.

Soja, kokos, rzepak: czym różnią się woski roślinne

Pod hasłem „wosk naturalny” kryje się kilka surowców. Wosk sojowy jest najpopularniejszy: miękki, dobrze trzyma się szkła i łatwo przyjmuje zapach. Wosk kokosowy jest jeszcze bardziej kremowy i miękki, dlatego zwykle łączy się go z innym woskiem, żeby świeca miała stabilną strukturę. Wosk rzepakowy powstaje z rośliny uprawianej w Europie, także w Polsce.

Wielu producentów, także my, łączy różne woski roślinne. Każda mieszanka zachowuje się trochę inaczej, więc dobór wosku, knota i ilości zapachu to zawsze kwestia testów, a nie jednej uniwersalnej receptury.

Wosk pszczeli i świece żelowe

Wosk pszczeli jest twardy, ma złoty kolor i własny, miodowy zapach. Pięknie się pali, ale jego aromat konkuruje z kompozycjami zapachowymi. Dlatego najczęściej spotyka się go w świecach bez dodatku zapachu.

Świece żelowe, przezroczyste i często ozdobione muszelkami, robi się z oleju mineralnego zagęszczonego polimerem. Wyglądają dekoracyjnie, ale podobnie jak parafina pochodzą z ropy naftowej.

Czy świece z naturalnego wosku palą się czyściej

Często słyszy się, że wosk roślinny nie kopci, a parafina tak. W rzeczywistości czarny dym i sadza pojawiają się głównie wtedy, gdy knot jest za długi, płomień migocze na przeciągu albo świeca pali się zbyt długo bez przerwy. Dotyczy to każdej świecy, niezależnie od wosku.

Dla czystego palenia najwięcej robią trzy proste nawyki: przycięty knot, miejsce bez przeciągu i palenie nie dłużej niż cztery godziny naraz. Naturalny wosk i właściwa pielęgnacja sprawiają, że świeca pali się spokojnie i równo.

Jak sprawdzić, z czego jest świeca

• Przeczytaj skład. Producent, który używa wosku roślinnego, zwykle o tym pisze. Brak jakiejkolwiek informacji to dobry powód, żeby zapytać.
• Szukaj słowa „100%”. Napis „wosk sojowy” albo „mieszanka sojowa” może oznaczać mieszankę z parafiną. Jeśli na etykiecie nie ma „100%”, zapytaj producenta o proporcje.
• Nie oceniaj po cenie. Na cenę wpływają też kompozycja zapachowa, naczynie i ręczna praca, więc sama cena niczego nie dowodzi.
• Spójrz na powierzchnię. Kremowa, matowa powierzchnia i białe krystaliczne plamy są typowe dla wosku roślinnego. Gładka, błyszcząca tafla częściej oznacza parafinę lub mieszankę.

Z czego są świece CISZA

Nasze świece wylewamy ręcznie, w małych partiach, ze 100% naturalnego wosku, bez parafiny. Nie stosujemy składników uznanych za szkodliwe dla zdrowia.

Wybieramy wosk naturalny z dwóch powodów. Pochodzi z odnawialnych surowców, a zapach rozwija się w nim spokojnie: wypełnia pokój stopniowo i nie przytłacza. Świeca ma pomagać się wyciszyć, a nie zagłuszać wszystko wokół.

Naturalny wosk znajdziesz w świecach kolekcji CISZA, na przykład w zielonej, cytrusowej Lime Basil & Mandarin i morskiej AquaLume. W kolekcji VESSEL & VOREN wylewamy go do ręcznie wykonanych naczyń ceramicznych.

Najczęstsze pytania

Czy świece z naturalnego wosku pachną słabiej?
Pachną inaczej. Zapach rozwija się wolniej i jest łagodniejszy w powietrzu. Pełną intensywność świeca osiąga wtedy, gdy roztopi się cała powierzchnia wosku.

Czy świeca parafinowa jest szkodliwa?
Tak, może szkodzić. W badaniu South Carolina State University świece parafinowe podczas palenia wydzielały toluen i benzen, a sojowe nie. Przy częstym paleniu w niewietrzonym pomieszczeniu może to podrażniać drogi oddechowe i nasilać objawy astmy. Dlatego robimy świece wyłącznie z naturalnego wosku.

Skąd biały nalot na świecy?
To naturalna krystalizacja wosku roślinnego. Nie wpływa na zapach ani na palenie.

Z czego są zrobione świece CISZA?
Ze 100% naturalnego wosku, bez parafiny, wylewanego ręcznie w małych partiach.

Evgenia Muzheva, założycielka CISZA